Notes on सर्वनाम | Grade 11 > Nepali > आइमाई साथी | KULLABS.COM

सर्वनाम

  • Note
  • Things to remember

सर्वनाम

नामको सट्टामा प्रयोग हुने शब्दलाई सर्वनाम भनिन्छ। अर्को शब्दमा भन्दा नाम वा नामसमूहको पुनरुक्ति रोक्न त्यसको सट्टामा आउने शब्दलाई सर्वनाम भनिन्छ। नाम प्रयोग हुन सक्ने ठाउँ वा नामको सट्टामा प्रयोग हुन सक्नु सर्वनामको विशेषता हो।
सर्वनामलाई निम्नानुसार वर्गिकरण गरिएको छ।

पुरुषवाचक सर्वनाम
कुनै वक्ता, श्रोता र वस्तु वा विषयका सट्टामा प्रायोग हुने सर्वनाम पुरुषवाचक सर्वनाम हो।
जस्तै: 
प्रथम पुरुषवाचक सर्वनाम- म, हामी
द्वितीय पुरुषवाचक सर्वनाम- तँ, तिमी, तपाईं, हजुर, तिमीहरु
तृतीय पुरुषवाचक सर्वनाम- यो, त्यो, उ, उनीहरु, यिनीहरु, तिनीहरु

दर्शकवाचक सर्वनाम
टाढा वा नजिकको व्यक्ति, वस्तु र विषयका सट्टामा प्रयोग हुने सर्वनामलाई दर्शकवाचक सर्वनाम भनिन्छ। टाढाको व्यक्ति, वस्तु र विषयका सट्टामा प्रयोग हुने सर्वनामलाई दुरवर्ती भनिन्छ भने नजिकको व्यक्ति, वस्तु र विषयका सट्टामा प्रयोग हुने सर्वनामलाई समीपवर्ती भनिन्छ। जस्तै: 
दुरवर्ती- त्यो, ती
समीपवर्ती- यो, यी

सम्बन्धवाचक सर्वनाम
दुई वा दुईभन्दा बढी वाक्यका विचमा सम्बन्धा कायम गरि वाक्यहरुलाई जोड्ने सर्वनामलाई सम्बन्धवाचक सर्वनाम भनिन्छ। जस्तै: 
निश्चीत सम्बन्धवाचक- जो, जे, जुन
अनिश्चीत- जोसुकै, जेसुकै, जुनसुकै

प्रश्नवाचक सर्वनाम
वाक्यलाई प्रश्नार्थक बनाउने सर्वनामलाई प्रश्नवाचक सर्वनाम भनिन्छ। जस्तै: 
निश्चीत प्रश्नवाचक- को, के, कुन
अनिश्चीत प्रश्नवाचक- केही, कोही, कुनै

निजवाचक सर्वनाम
नाम र सर्वनाम समेतको निजत्व बताउने सर्वनामलाई निजवाचक सर्वनाम भनिन्छ। यी सर्वनाम नाम तथा पुरुष्व सर्वनामका पछाडी प्रयोग हुन्छ। जस्तै: आफू, स्वयम्, खुद, निज

 

सर्वनामका वाक्यात्मक कार्यहरु

  • सर्वनामले वाक्यमा नामपदका सट्टामा आएर कार्य गर्दछ।
    जस्तै: राम विध्यार्थी हो।
  • सर्वनामले वाक्यमा कर्ता/ उदेश्य भएर कार्य गर्दछ।
    जस्तै: म घर जान्छु। तिमी यही बस।
  • सर्वनामले वाक्यमा प्रयोग भई कर्मपदको काम गर्छ।
    जस्तै: साथीले मलाई बोलायो। मैले उनलाई माया गर्छु।
  • सर्वनामले वाक्यमा प्रयोग भई विशेषणको काम गर्छ।
    जस्तै: त्यो केटा आयो। त्यो केटी आई।



  • नामको सट्टामा प्रयोग हुने शब्दलाई सर्वनाम भनिन्छ।
  • कुनै वक्ता, श्रोता र वस्तु वा विषयका सट्टामा प्रायोग हुने सर्वनाम पुरुषवाचक सर्वनाम हो।
  • टाढा वा नजिकको व्यक्ति, वस्तु र विषयका सट्टामा प्रयोग हुने सर्वनामलाई दर्शकवाचक सर्वनाम भनिन्छ।
  • नाम र सर्वनाम समेतको निजत्व बताउने सर्वनामलाई निजवाचक सर्वनाम भनिन्छ।
  • दुई वा दुईभन्दा बढी वाक्यका विचमा सम्बन्धा कायम गरि वाक्यहरुलाई जोड्ने सर्वनामलाई सम्बन्धवाचक सर्वनाम भनिन्छ।
.

Very Short Questions

0%

ASK ANY QUESTION ON सर्वनाम

No discussion on this note yet. Be first to comment on this note